Toprak anaya dönenler!

Cengiz Aytmatov’un vefat ettiğini öğrendiğimde, evdeki kitaplarına şöyle bir göz gezdirdim. Daha önce de okuduğum "Toprak Ana" rafta ilk gördüğüm oldu. Fazla düşünmeden, diğerlerine bakmaya ihtiyaç bile duymadan hemen alıp okumaya başladım.

Üniversiteye hazırlık zamanlarında okuduğumdan olsa gerek pek birşey hatırlamıyordum. O yıllarda haberlerde sık sık duyduğum Bosna Hersek’teki katliam nedeniyle olsa gerek, yalnızca bir savaş hikayesi olduğu kalmış aklımda.

"Onun kitapları her yaşta ve her okunuşta insana farklı duygular hissettirir. Bu kadar sade yazılmış kitaplar için çok şaşırtıcıdır."

Sayfaları çevirdikçe Tolunay ile Savankul’un, Aliman ile Kasım’ın sade, tertemiz aşkları satır satır gözlerimin önünden geçti. Önce Kasım’ın ardından Muslubeg ve Savankul’un en son da Caynak’ın savaşa gittiği hüzünlü satırlar kovaladı onları. II. Dünya savaşının karanlık, zor günleri tarihin sayfalarından akıp geçtiğinde Savankulov ailesinden evine, toprağına dönen olmadı. Onlar "toprak anaya" döndüler.

Toprak Ana, büyük bir zerafetle savaş ve aşkı bir araya getirip, ince bir nakışla sosyalist Rusya’nın gerçeklerini gözler önüne seriyor. Radyoda Cengiz Aytmatov’un cenazesini anlatan İskender Pala’nın sözlerini hatırlıyorum: "Onun kitapları her yaşta ve her okunuşta insana farklı duygular hissettirir. Bu kadar sade yazılmış kitaplar için çok şaşırtıcıdır."